NASZE MAGAZYNY:
Najnowszy numer:

Zapoznaj się z zawartością
najnowszego numeru magazynu
Gospodarka Odpadami 3/2018
Prenumerata
Aktualności
Archiwum czasopism
Systemy identyfikacji RFID i monitoringu pojazdów

fot.c-trace
Przystępując do Unii Europejskiej, Polska zobowiązała się do implementacji działań zmierzających do usystematyzowania i usprawnienia gospodarki odpadami, w szczególności do ograniczenia ilości odpadów komunalnych oraz stopniowego zmniejszenia udziału w nich odpadów biodegradowalnych.

Dodatkowo zobowiązała się wprowadzić nie tylko obowiązek selektywnego zbierania odpadów, ale także obowiązek osiągnięcia przez gminę odpowiedniego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wybranych frakcji.

Systemy informatyczne

Odpowiedzią na przewidziane prawem wymogi jest stworzenie oraz implementacja systemów informatycznych wparcia gospodarki odpadami komunalnymi opartych na identyfikacji pojemników i monitoringu pojazdów. Systemów, które wprowadziłyby w sposób efektywny działania w zakresie zdefiniowania poprawności prowadzonej segregacji odpadów u „źródła”, a także kontroli poprawnego wykonywania usługi odbioru odpadów komunalnych przez wykonawców. Efektem jest uzyskanie rzetelnych, niepodlegających manipulacji danych, które stanowić będą podstawę analiz poziomów recyklingu i ich zmiany w czasie, a także podstawę do wyciągania konsekwencji za nieprawidłowe wykonywanie usługi odbioru odpadów komunalnych i nie przestrzeganie przez wytwórców odpadów zadeklarowanej segregacji.

Elementy systemu

Informatyczny system wparcia gospodarki odpadami komunalnymi składa się z dwóch poziomów. Pierwszym z nich jest system zamawiającego, który kumuluje i analizuje dane, wskazując nieprawidłowości. Na podstawie tych danych organy administracji przygotowują odpowiednie raporty i wyciągają konsekwencje. Zasilany jest on informacjami przesyłanymi za pośrednictwem interfejsu wymiany danych, z systemu identyfikacji RFID i monitoringu pojazdów wykonawcy (Drugi poziom informatycznego systemu wsparcia gospodarki odpadami komunalnymi). Z powyższego, krótkiego opisu informatycznego systemu wsparcia gospodarki odpadami komunalnymi wynika, że kluczowym elementem systemu są podmioty realizujące usługi odbioru odpadów komunalnych, a przede wszystkim systemy identyfikacji RFID i monitoringu, które przez te podmioty są używane. To na tym poziomie systemu należy się skupić, ponieważ od wykonawców usługi odbioru odpadów komunalnych powinniśmy uzyskiwać rzetelne dane o stanie obecnym poziomu segregacji „u źródła” i jego zmiany w czasie, a te informacje w sposób niezmieniony powinny zostać przesłane do zleceniodawcy, w tym wypadku gminy czy miasta. Czy w rzeczywistości tak jest? Czy dane uzyskiwane przez wykonawcę za pośrednictwem systemów identyfikacji RFID i monitoringu są rzetelne i nie podlegają manipulacji?

Śledzenie odpadów

Część samorządów w Polsce zaczyna dostrzegać potrzebę informatyzacji systemu gospodarki odpadami komunalnymi i wprowadza elementy monitoringu jakości oddawanych przez mieszkańców odpadów, a także kontroli poprawnego wykonywania usługi odbioru odpadów komunalnych przez wykonawców. Niektóre miasta i gminy wprowadziły swoisty system „śledzenia” odpadów oraz wykonujących usługę ich odbioru. System opiera się na danych płynących z systemów identyfikacji RFID i monitoringu, zamontowanych na pojazdach wykonawców usługi odbioru odpadów komunalnych. Systemy te składają się z systemów GPS, identyfikacji pojemników oznakowanych czipami RFID, systemów dynamicznego ważenia (każdy odpad w pojemniku ważony jest przy opróżnieniu) oraz coraz częściej systemu kamer, który dokumentuje trasę pojazdu podczas wykonywania usługi, robiąc zdjęcia w określonym interwale czasowym lub nagrywając film. Taki system identyfikacji RFID i monitoringu pozwala na określenie, kto, kiedy i jakiego rodzaju odpady oddał i ile ten odpad ważył, a także, kto i kiedy ten odpad odebrał, co stanowi niepodważalną zaletę. Jednak istnieje również zagrożenie. Elementy składowe systemu identyfikacji RFID i monitoringu wskazują na bardzo dużą ilość informacji, w tym danych osobowych (dane deklaracji – osób, od których odpady mają zostać odebrane), czy danych dot. filmów bądź zdjęć z systemu kamer – co może naruszać prawa do wizerunku i prawo do prywatności, a także informacji dot. wykonywanej usługi odbioru odpadów, które docelowo mają być podstawą wszczęcia postępowań egzekucyjnych w wyniku odkrytych nieprawidłowości. Należy zadać sobie pytanie, co gwarantuje, że wymienione wyżej informacje płynące z systemu identyfikacji RFID i monitoringu wykonawcy, które wysyłane są za pośrednictwem interfejsu wymiany danych do informatycznego systemu wsparcia gospodarki odpadów komunalnych zamawiającego, w tym wypadku gminy czy miasta, nie ulegają manipulacji i są odpowiednio zabezpieczone? Przecież na podstawie właśnie tych danych zamawiający może naliczyć kary za nieprawidłowości w wykonywaniu usługi odbioru odpadów komunalnych czy wszcząć postępowanie zmiany stawki za odbiór odpadów podmiotom niewywiązującym się z obowiązku segregacji, co więcej na podstawie tych danych zamawiający określa koszty ogólne funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi czy rozlicza wykonawcę na podstawie wagi odpadów, która rejestrowana jest za pośrednictwem dynamicznego systemu ważenia. Niestety, bez odpowiednich norm i standardów oraz oceny zabezpieczeń stosowanego przez wykonawcę oprogramowania (System identyfikacji RFID i monitoringu), wiarygodność całościowego systemu informatycznego wsparcia gospodarki odpadami komunalnymi staje pod znakiem zapytania.

Common Criteria

Tutaj pojawia się zagadnienie Common Criteria (norma międzynarodowa ISO/IEC15408) – norma pozwalająca w sposób formalny weryfikować bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych. Wspólne kryteria (CC) poruszają zagadnienia ochrony informacji przed nieupoważnionym ujawnieniem, modyfikacją lub utratą dostępności. Informacja przechowywana w systemach informatycznych jest newralgicznym zasobem, umożliwiającym organizacjom uzyskanie określonych celów. Co więcej, każda osoba ma uzasadnione oczekiwanie, że jej osobiste dane zawarte w systemach informatycznych pozostaną poufne, a dane operacyjne uzyskiwane przez poszczególne procesy nie ulegną nieupoważnionej modyfikacji.

Firma c-trace, jako jedyna firma w Polsce na rynku systemów identyfikacji RFID, może poszczycić się posiadaniem zaświadczenia przyznania Common Criteria, wydanego przez Federalne Biuro Bezpieczeństwa Informacji w Niemczech (BSI). C-trace uzyskała normę potwierdzającą przestrzeganie restrykcyjnych wymogów dotyczących szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Dzięki spełnieniu szeregu wymogów pod kątem: bezpieczeństwa fizycznego, środowiskowego, ochrony połączeń sieciowych, świadomości procedur wśród pracowników, standardów wytwarzania oprogramowania dla klientów, a także zaawansowanej infrastruktury, c-trace może poszczycić się otrzymaniem zaświadczenia na poziomie EAL1+. Co to oznacza w praktyce?

Firma c-trace gwarantuje, że dane uzyskane „u źródła” za pośrednictwem systemów identyfikacji RFID i monitoringu pojazdów montowanych na pojazdach wykonawców, zostaną przesłane do systemu informatycznego zamawiającego, w tym wypadku gminy czy miasta, w stanie pierwotnym i niezmienionym, tzn. dane nie mogą ulec modyfikacji.
Firma c-trace wywodzi się z rynku niemieckiego, gdzie jest liderem rozwiązań IT w zakresie systemów identyfikacji RFID i ważenia odpadów w gospodarce odpadami komunalnymi. W Niemczech stosuje się systemy identyfikacji RFID i monitoringu pojazdów w celu rozliczania mieszkańców i firm za odbiór pojemnika lub za wagę odpadu. Z tego powodu miasto czy gmina wymaga, by dane, na podstawie których wyżej wymienione rozliczenia są dokonywane, były rzetelne i nie mogły ulec manipulacji. W tym celu wymagane jest przedstawienie certyfikatu potwierdzającego uzyskanie normy CC, zanim dany system zostanie zaimplementowany.

Wielu zamawiających, tworząc koncepcje systemu informatycznego wsparcia gospodarki odpadami komunalnymi, w tym przypadku miast i gmin, nie posiada odpowiedniej wiedzy, doświadczenia lub zasobów koniecznych, aby osądzić, czy ich zaufanie do zabezpieczeń systemów identyfikacji RFID oraz monitoringu pojazdów montowanych na pojazdach wykonawców jest uzasadnione, a jednocześnie opieranie się jedynie na deklaracjach dostawców zamawianych systemów informatycznych nie wydaje się być rozsądne. Zamawiający mogą w związku z tym zdecydować się na zwiększenie swojego zaufania do wspomnianych systemów poprzez wymaganie oceny ich zabezpieczeń, które w klarowny sposób określą, czy dane dostarczane przez systemy identyfikacji RFID i monitoringu pojazdów nie ulegają modyfikacji. Nie jest to wymagane prawem, lecz rozsądkiem i dobrą praktyką.

Aleksander Kamoda,
Kierownik ds. sprzedaży i realizacji projektów
admin | dodano 2017-11-02
TAGI: magazyn Gospodarka Odpadami | odpady | gospodarowanie odpadami | monitoring pojazdów | RFID | recykling